İç Anadolu’dan yükselen güç: 2025’te Teknoloji, Ar-Ge ve üretimde yeni dönem

2025 yılı, Türkiye’nin kalbi İç Anadolu için bir dönüm noktası oldu. Bölge; savunma sanayiinden enerji depolamaya, yazılım teknolojilerinden inovasyon merkezlerine kadar geniş bir alanda sessiz ama derin bir dönüşüm yaşıyor. TÜBİTAK, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ve kalkınma ajanslarının koordinasyonuyla yürütülen projeler, Ankara, Konya, Kayseri, Eskişehir ve çevre illeri birer Ar-Ge ve üretim üssüne dönüştürdü. Yüksek teknoloji yatırımları, üniversite-sanayi iş birlikleri ve girişimcilik destekleri sayesinde İç Anadolu, artık sadece Türkiye’nin coğrafi merkezi değil, aynı zamanda yenilik ve üretimin merkezi konumuna yükseliyor.

Hazırlayan:Semihhan Aydemir – Anadolu Gündemi / Özel Dosya

Bozkırın Ortasından Teknoloji Dalga­sı

Türkiye’nin kalbi artık sadece haritada değil, teknoloji haritasında da İç Anadolu’da atıyor.

2025 yılı itibarıyla bölgedeki 13 il – Ankara, Konya, Kayseri, Eskişehir, Sivas, Aksaray, Karaman, Kırşehir, Nevşehir, Niğde, Yozgat, Kırıkkale ve Çankırı – kapsamında büyük ölçekli dönüşüm projeleri yürütülüyor.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, TÜBİTAK, Kalkınma Ajansları ve özel sektör, koordineli biçimde bölgede yeni yatırımları hayata geçiriyor. Ar-Ge merkezleri, teknoparklar, enerji depolama tesisleri, savunma üretim üsleri ve dijital dönüşüm programlarıyla İç Anadolu, Türkiye’nin “yüksek teknoloji omurgası” olma yolunda ilerliyor.

Yazılım, Ar-Ge ve İnovasyonun Yeni Üssü: Ankara ve Çevresi

Ankara, 2025 itibarıyla 14 Teknoloji Geliştirme Bölgesi (TGB), 157 Ar-Ge merkezi ve 39 tasarım merkezi ile Türkiye’nin inovasyon başkenti konumunda.

ODTÜ, Bilkent, Hacettepe, Gazi ve Ankara Üniversiteleri’nin teknoparkları yüzlerce firmaya ev sahipliği yapıyor.

Yapay zekâ, siber güvenlik, otonom sistemler, savunma yazılımları ve biyoteknoloji gibi alanlarda faaliyet gösteren şirketler; TÜBİTAK ve Teknoloji Odaklı Sanayi Hamlesi Programı destekleriyle dünya pazarlarına açılıyor.

ODTÜ TEKNOKENT’te 2025 sonuna kadar 470’ten fazla firma Ar-Ge projesi yürüttü. Bilkent CYBERPARK’ta 130 start-up, küresel hızlandırıcı programlarına dahil edildi.

Ankara Kalkınma Ajansı, yıl boyunca “Savunma Teknolojileri Kümelenmesi” ve “Yapay Zekâ Girişim Desteği” başlıklı iki programla 40’tan fazla şirkete doğrudan fon sağladı.

Bu sinerji, sadece başkente değil, çevresindeki illere de yayılıyor:

• Kırıkkale, MKE’nin mühimmat modernizasyon yatırımıyla yeniden bir Ar-Ge üssü haline geldi.
• Çankırı’da makine-metal üreticilerine yönelik dijitalleşme programı başladı.
• Kırşehir’de tarım teknolojileri alanında ilk özel Ar-Ge merkezi kuruldu.

Savunma ve Havacılıkta Stratejik Yatırımlar

ASELSAN Konya Silah Sistemleri Tesisi

2025 itibarıyla tam kapasite üretime geçen tesis, 65 milyon dolar yatırım bedeliyle ASELSAN’ın kara platformları için silah sistemleri üretiyor.

Yatırım, Proje Bazlı Devlet Teşviki kapsamında desteklenerek Konya’yı Türkiye’nin savunma sanayii merkezlerinden biri haline getirdi.

TUSAŞ Ankara Tesisi

TUSAŞ, 2025 başında Milli Muharip Uçak Mühendislik Merkezi ve 220 milyon TL’lik Kompozit Üretim Tesisi’ni faaliyete geçirdi.

Bu tesis, Türkiye’de üretilen her hava platformunun kanat ve gövde parçalarını yerli olarak üretiyor.

Aynı zamanda 2 300 mühendis ve teknisyene istihdam sağlıyor.

MKE Kırıkkale Entegre Üretim Kampüsü

2025 ortasında yapımına başlanan yeni tesis, barut, mühimmat ve patlayıcı kimyasalların yerli üretimini hedefliyor.

Proje tamamlandığında 1 000’den fazla nitelikli personel istihdam edilecek.

Bölgedeki bu üç dev yatırım, İç Anadolu’yu savunma-havacılık ekseninde milli üretimin merkezi haline getiriyor.

Enerji ve Üretim Teknolojileri: Kayseri, Eskişehir ve Konya

Kayseri, 2025 yılında enerji depolama teknolojilerinde Avrupa standartlarını yakaladı.

ASPİLSAN Enerji’nin 1,5 milyar TL yatırımla kurduğu Lityum-İyon Pil Üretim Tesisi, Türkiye’nin bu alandaki ilk ve tek üretim merkezi.

Tesis, günlük 24 000 adet pil hücresi kapasitesine sahip ve elektrikli araç, savunma, telekom sektörlerine tedarik sağlıyor.

Eskişehir, havacılık ve raylı sistem teknolojilerinde Ar-Ge merkezi haline geldi. Anadolu Üniversitesi, TUSAŞ ve TEI’nin ortak projeleriyle yerli uçak motoru ve ileri malzeme çalışmaları sürüyor.

Konya ve Karaman’da ise tarım teknolojileri ve makine imalatına odaklı 23 Ar-Ge merkezi faaliyet gösteriyor. Selçuk Üniversitesi Teknopark’ta geliştirilen akıllı sulama sistemleri ve tarımsal drone projeleri bölgesel ihracata yönelmiş durumda.

Sanayi-Üniversite İş Birliği ve Kalkınma Ajanslarının Rolü

İç Anadolu’daki dört büyük kalkınma ajansı – ORAN, MEVKA, AHİLER ve ANKARAKA – 2025 boyunca teknoloji ve dijitalleşme odaklı destek programları yürüttü:

• ORAN (Kayseri-Sivas-Yozgat): 35 milyon TL bütçeli Yeşil Dönüşüm Programı ile sanayide enerji verimliliği yatırımlarını finanse etti.
• MEVKA (Konya-Karaman): Sanayide Dijital Dönüşüm ve Yazılım Kümelenmesi projesini başlattı.
• AHİLER (Aksaray-Niğde-Kırşehir-Nevşehir): Girişimcilik ve Kırsal Teknoloji Programı kapsamında 200’den fazla girişimciye ekipman ve mentorluk desteği sağladı.
• Ankara Kalkınma Ajansı: Yapay Zekâ ve Büyük Veri alanında 10 farklı kuluçka projesine 20 milyon TL fon aktardı.

Bu ajanslar yalnızca finansman değil; eğitim, proje danışmanlığı ve yatırım planlama desteğiyle bölgedeki KOBİ’leri teknolojiye taşıyor.

Yeni Kuşak Teknoloji Girişimleri ve Üniversite Hamleleri

Üniversiteler artık sadece eğitim kurumu değil, üretim ve inovasyon merkezleri.

• Erciyes Üniversitesi, TUSAŞ ile birlikte Uydu ve Uzay Sistemleri Laboratuvarını kurdu.
• Selçuk Üniversitesi ve ASELSAN Konya, ortak Savunma Teknolojileri Araştırma Laboratuvarı oluşturdu.
• Eskişehir Teknik Üniversitesi, TEI ile Havacılık Motorları Ar-Ge İttifakı kurdu.
• Ankara Üniversitesi ve HAVELSAN, yapay zekâ destekli sağlık yazılımları projesi başlattı.

2025 yılı sonunda, sadece teknoparklarda kurulan yeni girişim sayısı 900’ü aştı.

Kuluçka merkezleri, “Start in Erciyes”, “HAMLE”, “ATOM” gibi hızlandırıcı programlarla 1 500’den fazla genç girişimciye ulaşmayı başardı.

Geleceğe Dair Stratejik Öngörüler

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın 2024–2028 strateji planına göre:

• Ankara, savunma ve yazılım teknolojilerinde küresel merkez haline gelecek.
• Konya, sanayi 4.0 uygulamalarıyla üretim kenti kimliğini güçlendirecek.
• Kayseri, enerji ve pil teknolojilerinde ulusal liderliğini sürdürecek.
• Eskişehir, raylı sistemler ve havacılıkta mühendislik ihracatı yapacak.
• Sivas ve Yozgat, yeşil üretim ve lojistik merkezleri olarak öne çıkacak.

Bölgede 2030 yılına kadar teknoloji yatırımlarının toplam hacminin 12 milyar TL’yi aşması bekleniyor.

İç Anadolu’nun Teknoloji Çağı

2025 yılı, İç Anadolu için bir dönüm noktası oldu.

Bir zamanlar yalnızca sanayi üretimiyle anılan şehirler, artık yazılım, Ar-Ge, yapay zekâ, enerji ve savunma teknolojileriyle Türkiye’nin geleceğini şekillendiriyor.

Bu tablo, yalnızca ekonomik değil, kültürel bir dönüşümün de göstergesi.

Çünkü bugün artık Ankara’da kod yazan, Konya’da silah sistemleri üreten, Kayseri’de pil geliştiren, Eskişehir’de motor tasarlayan bir Türkiye var.

Ve bu tablo, “Türkiye Yüzyılı” vizyonunun merkezinde İç Anadolu’nun sessiz ama güçlü yükselişini gösteriyor.

Bu özel dosya, Anadolu Gündemi adına Semihhan Aydemir tarafından hazırlanmıştır.

Tüm bilgiler TÜBİTAK, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Kalkınma Ajansları ve 2025 resmi raporlarından derlenmiştir.